SIBO – przerost flory bakteryjnej jelit

SIBO – przerost flory bakteryjnej jelit

Pomimo rozwoju nauki i badań, w dalszym ciągu problematyczna dla lekarzy i naukowców pozostaje kwestia składu flory jelitowej. Optymistyczne jest to, że z roku na rok nasza wiedza oraz świadomość dotycząca właściwego dbania o układ pokarmowy, rośnie. Właściwa dieta, unikanie mocno przetworzonej żywności, czy rozsądne korzystanie z używek sprawiają, że flora bakteryjna jelit nie jest narażona na zmiany, czy też niekorzystne przerosty. Przyjmowanie probiotyków w czasie prowadzonej kuracji antybiotykowej również jest bardzo istotne dla prawidłowego funkcjonowania naszego układu trawiennego.

Przerost flory bakteryjnej jelit, czyli tak zwany zespół SIBO (z języka angielskiego Small Intestinal Bacterial Overwrowth) jest poważną grupą objawów klinicznych dotyczących naszego układu pokarmowego. Powstający w jelicie cienkim nadmierny rozrost flory bakteryjnej może być bardzo niebezpieczny dla naszego zdrowia i wpływać niekorzystnie na samopoczucie. W niniejszym artykule omówimy podstawowe zagadnienia związane właśnie z zespołem SIBO i tym, w jaki sposób rozpoznać schorzenie, jakie działania prewencyjne oraz lecznicze należy podjąć.

CZYM WŁAŚCIWIE JEST SIBO?

SIBO to zespół rozrostu bakteryjnego. Polega on na nadmiernym rozwoju flory bakteryjnej w obrębie jelita cienkiego. SIBO w zależności od stopnia nasilenia i poziomu rozrostu może przyjmować różne postacie. Najczęściej spotykanym efektem, który towarzyszy SIBO jest nasilający się dyskomfort trawienny, który objawia się w częstych wzdęciach oraz biegunkach. Nie trzeba tłumaczyć, że taki stan jest bardzo niekorzystny dla naszego organizmu, osłabia on nas, odwadnia i sprawia, że tracimy cenne składniki odżywcze, które nie są poprawnie trawione. Bardzo istotne w przypadku SIBO jest właściwe rozpoznanie i podjęcie działania zaradczego. Jest to jednak problematyczne dlatego, że do niedawna zespół SIBO należał do rzadko rozpoznawanych jednostek chorobowych, głównie wśród pacjentów posiadających wady anatomiczne przewodu pokarmowego, bądź po operacjach w obrębie jelita cienkiego. Obecnie poznajemy coraz to więcej czynników ryzyka, które mogą prowadzić do nadmiernego rozrostu flory bakteryjnej jelita cienkiego, a zespół SIBO okazuje się niestety o wiele częstszy, niż podejrzewano.

Z anatomicznego punktu widzenia przewód pokarmowy jest jednolitym układem. Warto jednak wiedzieć, że pomimo połączeń, układ ten składa się z fragmentów, które posiadają zupełnie inną budowę i skład pod kątem mikroskopowym. Każdy odcinek naszego układu trawiennego posiada charakterystyczną dla siebie „populację” mikroorganizmów oraz własną typową florę bakteryjną. Flora bakteryjna żołądka znacznie różni się od tej, która znajduje się jelicie grubym, inna jest też ilość oraz nasycenie bakteriami. Warto abyśmy wiedzieli, że w żołądku znajdziemy najmniejszą ilość kultur bakterii. W jelicie cienkim również nie znajdziemy ich dużo, natomiast największe nasycenie bakteriami znajduje się w jelicie grubym. Ten odcinek układu pokarmowego kolonizowany jest przez bardzo duże ilość kultur bakterii o zróżnicowanej strukturze oraz właściwościach. W przypadku zespołu SIBO właśnie bakterie bytujące w jelicie grubym pojawiają się w obrębie jelita cienkiego. W takiej sytuacji następuje również wzmożony rozrost ilości bakterii, gdyż nowe środowisko sprzyja rozwojowi kultur bakterii, przez co patologia ta nasila się i z czasem przybiera coraz to poważniejsze rozmiary.

 

JAKIE SĄ PRZYCZYNY POWSTANIA PRZEROSTU FLORY BAKTERYJNEJ JELIT?

Ustalenie jednoznacznej przyczyny powstania SIBO w naszym organizmie nie jest proste i przysparza sporych trudności lekarzom. Każdorazowo dochodzi jednak do zaburzenia charakterystycznych procesów homeostazy jelita cienkiego, kontrolujących w normalnych warunkach tamtejszą florę.              

Co do zasady za główne przyczyny powstania SIBO możemy uznać poniższe aspekty:

* Zaburzenia w systemie motoryki przewodu pokarmowego. Najczęstszym powodem i przyczyną powstania SIBO jest tak zwany zwolniony pasaż jelitowy. Powoduje on przedłużające się zaleganie treści pokarmowej w odcinku jelita cienkiego, co tym samym powoduje, że bakterie nie trafiają w odpowiednim czasie do jelita grubego. Jak już wspomnieliśmy naturalne środowisko jelita cienkiego nie posiada w sobie zbyt wielu kultur bakterii, zatem ich pojawienie się tam wraz z trawionym pożywieniem oraz przestój wywołany zaburzeniem motoryki jest bardzo niekorzystny. Może to prowadzić do powstania przerostu flory bakteryjnej jelit.

* Inną przyczyną powstania w obrębie naszych jelit przerostu flory bakteryjnej mogą być tak zwane neuropatie, czyli zaburzenia przekazywania bodźców nerwowych. Takie sytuacje występują w przypadku osób cierpiących na chorobę Parkinsona, czy na przykład cukrzycę. Również osoby w podeszłym wieku mogą mieć problem z tego typu zaburzeniami, co może prowadzić do powstania choroby SIBO.

* Bardzo częstą przyczyną wystąpienia przerostu flory bakteryjnej jelit są również zmiany anatomiczne naszego układu trawiennego. W tym przypadku, takie odmienności anatomiczne mogą powodować zwiększoną produkcję bakterii, które osiedlają się w rejonach jelita cienkiego niekorzystnie wpływając na nasze zdrowie. Szczególnie narażony na te zmiany jest odcinek dwunastnicy, gdzie najczęściej dochodzi do namnażania się bakterii.

* Powstanie SIBO może również wynikać z zaburzenia naszego układu odpornościowego. Nieprawidłowa praca układu immunologicznego może prowadzić do zmniejszenia odporności w rejonie jelit i tym samym odkładaniu się tam większych ilości flory bakteryjnej. Podatność na infekcje w tym stanie jest większa.

 

NAJPOPULARNIEJSZE OBJAWY SIBO

Zespół SIBO może powodować w naszym organizmie wiele dolegliwości o ich różnym nasileniu. Występowanie objawów oraz ich nasilenie zależy w głównej mierze od liczby bakterii, które znajdują się w naszych jelitach.

Przyjmuje się zatem, że najpopularniejszymi objawami są:

* Częste i ostre bóle brzucha,

* Przewlekłe wzdęcia,

* Uczucie pełności,

* Biegunki,

* Niedobory witamin.

Bardzo poważną konsekwencją wynikającą z przewlekłego stanu SIBO w naszym organizmie jest niedobór witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, takich jak witamina A, K, E oraz witamina D. W przypadku długotrwałego i nasilającego się stanu przerosty flory bakteryjnej jelit możemy mieć do czynienia ze wszystkimi skutkami niedoboru witamin, tj.:

* Kurza ślepota,  

* Skłonność do krwawień,

* Neuropatia,  

* Osteoporoza,

* Obrzęki wywołane niedoborem witaminy B12.

 

SPOSOBY DIAGNOSTYKI I LECZENIA SIBO

Niestety, diagnostyka zespołu przerostu flory bakteryjnej jelit jest dla lekarzy sporym wyzwaniem. Jest to problematyczne z tego względu, że pojawiające się w przypadku SIBO objawy kliniczne mogą imitować bardzo dużo innych schorzeń układu pokarmowego. Często SIBO bywa mylone z nietolerancjami pokarmowymi lub uczuleniami pokarmowymi na konkretne produkty. Również celiakia lub zespół jelita nadwrażliwego dają podobne objawy, zatem dokładna diagnoza jest bardzo ważna w celu ustalenia czy mamy do czynienia z SIBO.

Najczęściej wykonywane są badania takie jak:

* Morfologia krwi obwodowej, która pozwala ujawnić niedokrwistość wynikającą z niedoboru witaminy B12, której wchłanianie jest zaburzone przez SIBO.

* Badania obrazowe, w tym między innymi badania RTG jamy brzusznej, pozwalające na zaobserwowanie ewentualnych zmian anatomicznych obszaru jelita cienkiego.

* Badanie poziomu albumin we krwi, które pozwala ocenić stopień jelitowej utraty białek.

* Badanie mikroskopowe kału pod kątem obecności tłuszczów, co świadczy o zaburzeniach ich wchłaniania i niepoprawnej pracy układu trawiennego. Badanie to pozwala na kompleksową ocenę poprawności pracy układu jelitowego.

* Testy oddechowe, które polegają na doustnym podaniu glukozy, która jest mocno metabolizowana przez bakterie. Następnie mierzony jest poziom produktów gazowych – wodoru oraz dwutlenku węgla w wydychanym powietrzu. Ilość tych gazów w wydychanym powietrzu umożliwia określenie przybliżonej ilości bakterii obecnej w jelitach, przez co można ocenić czy mamy do czynienia z przerostem flory bakteryjnej.

 

Podstawą skutecznego leczenia zespołu SIBO jest znalezienie przyczyny rozrostu bakteryjnego i eliminacja ich powstawania. Bardzo skuteczne są zarówno farmakologiczne metody leczenia jak i medycyna niekonwencjonalna, która z roku na rok zyskuje popularność ze względu na bardzo dobre efekty. Antybiotykoterapia również wykazuje bardzo dobre efekty w zwalczaniu przerostu flory bakteryjnej. Jednak kluczowe jest tutaj odpowiednie dobranie antybiotyków, które będą działały na drobnoustroje zalegające w rejonach jelita cienkiego. Ważna jest również regularna suplementacja i dobór witamin, których ilośc została uszczuplona poprzez przedłużający się stan przerostu flory bakteryjnej.

Wysoką skuteczność w kwestii zwalczenia przerostu flory bakteryjnej odnotowuje również regularne stosowanie Mastiha.  Jak wykazują testy, Mastiha czyli naturalna żywica pochodząca z drzewa mastyksowego świetnie sprawdza się w przypadku problemów żołądkowo jelitowych. Szczególnie dobre efekty Mastiha wykazuje w przypadku osób cierpiących na wrzody żołądka oraz dwunastnicy, jednakże odnotowano również skuteczność w zwalczaniu schorzenia jakim jest SIBO. Naturalne metody leczenia znane są ludzkości już od tysięcy lat, a ich pozytywny wpływ niejednokrotnie przewyższa konwencjonalne metody leczenia. W przypadku Mastiha mamy do czynienia nie tylko z działaniem leczniczym, ale także prewencyjnym. Regularne stosowanie tego naturalnego składnika pozwala poprawić funkcjonowanie naszego układu trawiennego i zwiększyć jego odporność na zmiany. Szczególnie osoby cierpiące na wrzody lub borykający się z problemami bakterii Helicobacter Pyroli powinni regularnie sięgać po tą leczniczą żywicę. Jeżeli zależy nam na zwalczeniu negatywnych skutków SIBO i na zabezpieczeniu się przed ewentualnym nawrotem lub nawet pojawieniem się tej choroby, koniecznie sięgnijmy po najlepsze metody leczenia.